Tại một nhà máy sản xuất vật liệu xây dựng ở Quảng Trị, nguồn nhiệt từng được tạo ra từ dầu DO nhập khẩu, nay được tạo ra từ nhiên liệu biomass (trấu, mùn cưa và dăm gỗ) thu mua ngay tại địa phương. Nhìn bề ngoài, đó chỉ là sự thay đổi của một hệ thống lò hơi. Nhưng phía sau quyết định ấy là một bước ngoặt trong hành trình giảm phát thải.
Khi ngành xây dựng đứng trước áp lực giảm phát thải
Theo Chương trình Môi trường Liên Hợp Quốc (UNEP) và Global Alliance for Buildings and Construction (GlobalABC), ngành xây dựng hiện tạo ra khoảng 37% tổng lượng phát thải CO₂ toàn cầu, phần lớn đến từ năng lượng sử dụng để sản xuất vật liệu.
Trong khi nhiều doanh nghiệp vẫn phụ thuộc vào dầu DO, than hoặc LPG để tạo hơi phục vụ sản xuất, Việt Nam lại sở hữu nguồn tài nguyên sinh khối rất lớn. Mỗi năm có hơn 60 triệu tấn phụ phẩm nông nghiệp như trấu, mùn cưa và dăm gỗ chưa được tận dụng hiệu quả.
Điều đó đặt ra một câu hỏi: nếu nguồn nhiên liệu sạch đã sẵn có ngay trong nước, liệu doanh nghiệp có thể giảm phát thải mà vẫn giữ nguyên công suất sản xuất?
Bài toán xử lý của nhà máy
Nhà máy của Saint-Gobain được đưa vào vận hành năm 2022 với công suất khoảng 5 triệu m² tấm xi măng mỗi năm, đáp ứng tiêu chuẩn World Class Manufacturing (WCM). Trước dự án, toàn bộ hơi phục vụ sản xuất được tạo ra từ dầu DO.
Giải pháp này giúp dây chuyền vận hành ổn định, nhưng kéo theo hai thách thức lớn: phát thải CO₂ cao, và chi phí nhiên liệu phụ thuộc vào biến động giá dầu.
Trong khi đó, mục tiêu giảm phát thải của Saint-Gobain rất rõ ràng: giảm carbon nhưng không được đánh đổi công suất, chất lượng hay tính liên tục của sản xuất. Đó là bài toán Vietnam Zero Waste được giao giải.
Giải pháp: Lò hơi biomass thay đổi nguồn nhiệt, không thay đổi dây chuyền
Thay vì cải tạo toàn bộ nhà máy, Vietnam Zero Waste triển khai hệ thống lò hơi biomass tầng sôi công suất 5 tấn hơi/giờ, thay thế hoàn toàn dầu DO trong quá trình cấp hơi.
Điểm quan trọng nhất của dự án không nằm ở việc đầu tư một lò hơi mới, mà ở phạm vi thay đổi: Saint-Gobain đầu tư hẳn một hệ thống lò hơi biomass mới để thay thế lò hơi dầu DO cũ, nhưng dây chuyền sản xuất tấm xi măng phía sau – nơi tạo ra sản phẩm cuối – không phải thay đổi hay gián đoạn. Khoản đầu tư tập trung đúng vào một điểm: nguồn nhiệt đầu vào.
Hệ thống sử dụng 100% nhiên liệu sinh khối gồm trấu, mùn cưa, dăm gỗ và nhiên liệu tái chế từ rác (RDF), được thu mua tại địa phương và các tỉnh lân cận, đồng thời kiểm soát theo tiêu chuẩn FSC và SGS nhằm đảm bảo khả năng truy xuất nguồn gốc.
Từ một nguồn phát thải lớn, hệ thống cấp hơi trở thành mắt xích đầu tiên trong quá trình chuyển đổi xanh của toàn nhà máy.
Kết quả: Hơn 74% CO₂ được cắt giảm nhờ biomass và tối ưu vận hành
Theo công bố tháng 10/2025, lượng phát thải trên mỗi mét vuông sản phẩm đã giảm hơn 74%, đến từ hai nhóm giải pháp cộng gộp: hơn 31% đến từ riêng việc chuyển đổi sang nhiên liệu biomass, và khoảng 43% còn lại đến từ các giải pháp tối ưu quy trình sản xuất và tiết kiệm năng lượng song song.
Sản phẩm sau đó cũng hoàn thành đánh giá vòng đời sản phẩm (Life Cycle Assessment – LCA) theo tiêu chuẩn quốc tế, khẳng định mức phát thải thấp trên toàn bộ chuỗi sản xuất.
Nhưng thành công của dự án vẫn chưa dừng lại ở đó.
Từ giảm phát thải đến Zero Carbon
Sau khi hoàn thành chuyển đổi nhiên liệu, Saint-Gobain tiếp tục kết hợp sử dụng điện tái tạo cho quá trình vận hành. Đến đầu năm 2026, Phạm vi 1 (Scope 1) giảm khoảng 2.000 tấn CO₂ mỗi năm nhờ lò hơi biomass, và Phạm vi 2 (Scope 2) giảm thêm khoảng 2.800 tấn CO₂ mỗi năm nhờ điện tái tạo.
Năm 2026, Saint-Gobain Việt Nam chính thức công bố DURAflex Quảng Trị trở thành nhà máy đầu tiên trong ngành sản xuất tấm xi măng tại Việt Nam đạt Zero Carbon ở Phạm vi 1 và 2. Một dấu mốc không chỉ của riêng doanh nghiệp, mà còn của toàn ngành vật liệu xây dựng.
Ông Nguyễn Trường Hải, Tổng Giám đốc Saint-Gobain Việt Nam đã chia sẻ: “Việc sử dụng lò hơi sinh khối trong một phần quy trình sản xuất giúp nhà máy giảm áp lực phát thải, đồng thời vẫn đảm bảo sản xuất liên tục.“
Bài học cho doanh nghiệp sản xuất
Zero Carbon thường được xem là một mục tiêu dài hạn, đòi hỏi những khoản đầu tư rất lớn. Nhưng câu chuyện của DURAflex Quảng Trị cho thấy một hướng đi thực tế hơn: doanh nghiệp không nhất thiết phải thay đổi toàn bộ nhà máy ngay từ đầu, mà có thể bắt đầu từ nguồn phát thải dễ đo lường và dễ chuyển đổi nhất – hệ thống tạo hơi bằng lò hơi biomass.
Việc thay thế lò hơi sử dụng nhiên liệu hóa thạch bằng lò hơi biomass giúp doanh nghiệp giảm đáng kể phát thải Scope 1, tận dụng nguồn phụ phẩm nông nghiệp sẵn có trong nước, giảm phụ thuộc vào biến động giá nhiên liệu hóa thạch, đồng thời giữ nguyên công suất và chất lượng sản xuất, tạo nền tảng để tiếp tục tiến tới mục tiêu Zero Carbon xa hơn.
Đó không chỉ là một dự án lò hơi. Đó là bước khởi đầu của hành trình chuyển đổi năng lượng trong sản xuất.
Vietnam Zero Waste – Đồng hành cùng doanh nghiệp trên hành trình Zero Carbon
Dự án là một trong những công trình tiêu biểu mà Vietnam Zero Waste triển khai, từ tư vấn giải pháp, thiết kế hệ thống lò hơi biomass tầng sôi, cung ứng nhiên liệu đạt chuẩn, đến vận hành và tối ưu hiệu suất.
Zero Carbon không chỉ là một đích đến. Đó là hành trình của những quyết định đúng được thực hiện từ hôm nay, và với nhiều nhà máy tại Việt Nam, quyết định đó có thể bắt đầu ngay từ hệ thống lò hơi biomass đang vận hành mỗi ngày.
Nếu nhà máy của bạn vẫn đang dùng dầu DO, LPG hoặc than để tạo hơi, liên hệ ZRW để được khảo sát và tư vấn giải pháp lò hơi biomass phù hợp với dây chuyền của bạn.
